الشيخ لطف الله الصافي الگلپايگاني
47
شرح حديث عرض دين حضرت عبد العظيم حسنى (ع) (فارسى)
بى تأمل ادعاى شناخت مى نمايد ، امّا اگر از يك عالم يا دانشمندى كه عمرش را در رشته هاى مختلف علوم صرف كرده باشد بپرسند : آيا بالاخره اين اشيا و اين مظاهر قدرت بارى تعالى و خودش يا همه كوشش هايش را شناخته است ، جواب خواهد داد : متأسفانه هنوز اين اشيا ناشناخته مانده اند ، و همين درك ، دليل اوج شناخت و بينش وسيع او است ؛ شناختى كه آن شخصِ اول ، از آن محروم است و براى اينكه اين شناخت را دارد كمال است . حضرت عبدالعظيم با وجود بهرهمندى از چنين درك و شناختى ، متواضعانه در برابر امام زمان خود زانو بر زمين نهاده و دينش را عرضه مى دارد . نكتهى ديگر ادب و صفت ممتاز و ارزشمند ديگرى كه در جريان اين عرض دين از حضرت عبدالعظيم ظاهر مىشود ، تسليم بى چون و چراى آن شخصيت و الا در مقابل مقام ولايت و حجت خداست كه بايد از آن درس آموخت و در مقام پذيرش حق و اعتراف به حق ديگران بدون هيچ سربزرگى و نخوتى بايد حق گزارى كرد كه شعبه اى از « انصاف الناس من نفسك » « 1 » است و يكى از سه عملى است كه در بين اعمال جليله و فضايل ممتازه سخت ترين اعمال مىباشد ؛ يعنى هر كسى مرد عرض اندام در ميدان اين مسابقه نيست و كُمِيت بيشتر افراد در آن لنگ و ناتوان است . حضرت عبدالعظيم در سلسلهى نسب و انتساب به امامين همامين حسنين عليهماالسلام به دو واسطه از امام على نقى عليه السلام نزديكتر است ؛ زيرا
--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، كتاب الجهاد - باب وجوب اجتناب المحارم - ح 20437 / 11 - 15 / 255 .